صفحه اصلی ← مواد و گریدها

مواد و گریدهای لوله و تیوب فولادی

نقشه نوع فولاد، استاندارد و گرید به‌روزرسانی: ۲۰۲۶

فولاد کربنی (Carbon Steel)، فولاد آلیاژی (Alloy Steel) و فولاد زنگ‌نزن (Stainless Steel) سه گروه اصلی متالورژیکی در محصولات لوله و تیوب هستند. گریدهایی مانند Grade B، Grade 6، P22، P91، T22 یا TP316 در مشخصات محصول معین تعریف می‌شوند و خواص آن‌ها به ترکیب شیمیایی، عملیات حرارتی، شکل محصول و الزامات همان استاندارد وابسته است.

تفکیک مفاهیم

جنس فولاد، استاندارد و گرید سه مفهوم متفاوت‌اند

عبارت‌هایی مانند «فولاد کربنی»، «فولاد آلیاژی» یا «فولاد زنگ‌نزن» فقط گروه متالورژیکی را بیان می‌کنند و تعریف کامل محصول نیستند. برای تعریف فنی ماده و محصول، نوع فولاد باید همراه با استاندارد محصول، گرید، شکل محصول، روش ساخت، ابعاد و شرایط تحویل مشخص شود.

نوع فولادطبقه کلی مانند فولاد کربنی، کم‌آلیاژ یا زنگ‌نزن را مشخص می‌کند.
استاندارد محصولشکل محصول، روش ساخت، دامنه ابعادی، آزمون و شرایط تحویل را تعریف می‌کند.
گریدترکیب شیمیایی، خواص و الزامات مشخص یک گزینه داخل استاندارد را تعیین می‌کند.
شرایط سرویس و طراحیدما، فشار، سیال، خوردگی، جوشکاری و کد طراحی، محدوده انتخاب نهایی را مشخص می‌کنند.
انتخاب جنس فولاد

تفکیک فولادها بر اساس ترکیب و شرایط سرویس

فولاد کربنی (Carbon Steel)، فولاد آلیاژی (Alloy Steel) و فولاد زنگ‌نزن (Stainless Steel) سه گروه اصلی از نظر ترکیب و رفتار متالورژیکی‌اند. فولاد کروم‌مولیبدن (Chrome-Moly Steel) زیرگروهی از فولادهای آلیاژی است. در مقابل، «فولاد دمای بالا» و «فولاد دمای پایین» عنوان‌هایی بر اساس شرایط سرویس‌اند و گروه شیمیایی مستقلی محسوب نمی‌شوند.

گروه‌های اصلی فولاد

فولاد کربنیگروه پایه صنعتی برای بسیاری از محصولات و سرویس‌ها. فولاد آلیاژیفولادهایی که با عناصر آلیاژی و عملیات حرارتی کنترل‌شده برای دستیابی به خواص ویژه در سرویس‌های مشخص انتخاب می‌شوند. فولاد کروم‌مولیبدنیکی از گروه‌های مهم فولاد آلیاژی برای سرویس‌های دمای بالا؛ شامل گریدهایی مانند P11، P22 و P91 و ملاحظات خزش، جوشکاری و عملیات حرارتی پس از جوش (PWHT). فولاد زنگ‌نزناز نظر متالورژی فولادی پرآلیاژ است، اما در صنعت به‌عنوان گروه‌ای مستقل از فولادهای مقاوم به خوردگی شناخته می‌شود.

انتخاب بر اساس شرایط سرویس

فولاد دمای بالاملاحظات فنی انتخاب فولاد برای سرویس‌های دمای بالا با توجه به دما، تنش، خزش، اکسیداسیون، خوردگی و قابلیت ساخت. فولاد دمای پایینملاحظات فنی انتخاب فولاد برای سرویس‌های دمای پایین با تمرکز بر چقرمگی، آزمون ضربه و محدودیت‌های دمایی.
نمونه خواندن

گرید در کجای مشخصات محصول قرار می‌گیرد؟

نسخه قابل دانلودMANIK TRADING
دانلود جدول
PDFمشاهده در تب جدیدExcelکار با داده‌ها
استاندارد محصولنمونه گریدنوع فولادنکته فنی
ASTM A106گرید (Grade) B / Cفولاد کربنیطراحی، دما، فشار، روش ساخت و شرایط تحویل همراه گرید بررسی می‌شوند
ASTM A333گرید (Grade) 6کربنی / کم‌آلیاژ دمای پایینچقرمگی، دمای آزمون و ضخامت باید همراه گرید بررسی شوند
ASTM A335P11 / P22 / P91فولاد آلیاژی فریتیعملیات حرارتی، رفتار دمای بالا و کنترل جوشکاری تعیین‌کننده‌اند
ASTM A213T22 / T91 / TP316آلیاژی فریتی یا زنگ‌نزنحرف گرید، ساختار جنس و گرید فولاد و دامنه کاربرد باید دقیق خوانده شود
ترتیب انتخاب

از شرایط سرویس تا مشخصات فنی ماده

انتخاب ماده از شرایط سرویس آغاز می‌شود، اما نوع فولاد تنها یکی از اجزای تعریف فنی است. شکل محصول، استاندارد محصول، گرید، شرایط تحویل و آزمون‌های مربوط باید جداگانه و در ارتباط با یکدیگر مشخص شوند.

شرایط سرویسفشار، دمای طراحی، سیال، محیط خورنده، چرخه حرارتی و عمر مورد انتظار، محدوده عملکرد ماده را مشخص می‌کنند.
شکل محصوللوله (Pipe)، تیوب (Tube)، محصول بدون درز یا درزدار و شکل‌های ویژه ممکن است استانداردهای محصول متفاوتی داشته باشند.
گروه فولاد و استاندارد محصولنام نوع فولاد به‌تنهایی کافی نیست؛ استاندارد محصول باید با شکل محصول، روش ساخت و کاربرد فنی آن سازگار باشد.
گرید، شرایط تحویل و آزمون‌هاعملیات حرارتی، آزمون ضربه، آزمون‌های غیرمخرب (NDT) و سایر آزمون‌های محصول اجزای مستقلی از مشخصات فنی‌اند.
پرسش‌های کلیدی

سؤالات متداول

آیا فولاد آلیاژی همان فولاد کروم‌مولیبدن است؟

فولادهای کروم‌مولیبدن یکی از گروه‌های مهم فولادهای آلیاژی هستند، اما همه فولادهای آلیاژی در این گروه قرار نمی‌گیرند.

آیا نام گرید بدون ذکر استاندارد محصول کافی است؟

خیر. نام گرید باید همراه با استاندارد محصول، ویرایش استاندارد، شکل محصول و شرایط تحویل بررسی شود.

آیا انتخاب فولاد زنگ‌نزن به‌تنهایی مشکل خوردگی را حل می‌کند؟

خیر. نوع سیال، کلراید، دما، تنش، ساخت، جوشکاری و محیط بهره‌برداری باید هم‌زمان بررسی شوند.

منابع فنی

ویرایش‌ها و صفحات رسمی بررسی‌شده

ASTM Steel StandardsASTM
ASTM A106/A106M-26 — Seamless Carbon Steel PipeASTM
ASTM A333/A333M — Low-Temperature Steel PipeASTM
ASTM A335/A335M-26 — Seamless Ferritic Alloy-Steel PipeASTM
ASTM A213/A213M-25 — Alloy and Stainless Steel TubesASTM

شماره و سال انتشار استاندارد، دامنه کاربرد و الزامات تکمیلی باید مستقیماً با منبع رسمی و ویرایش فنی مورد استناد تطبیق داده شوند.

صفحات مرتبط
ملاحظات فنی انتخاب جنس و گرید فولادASTM A106ASTM A333ASTM A335ASTM A213
Home ← Materials & Grades
Materials and Grades Guide for Steel Pipe and Tube
Material family, specification and grade map Updated: 2026

Carbon steel, alloy steel and stainless steel are material families; Grade B, Grade 6, P22, P91, T22 and TP316 are grades defined inside product specifications. Engineering selection must align material family, product specification and grade with the actual service.

Concept separation

Material, specification and grade are not interchangeable

A broad steel family is not a complete product definition. A technical definition combines the product specification, grade, product form, manufacturing route, dimensions, delivery condition and applicable testing requirements.

Material familyIdentifies a broad class such as carbon, low-alloy or stainless steel.
Product specificationDefines product form, manufacture, dimensional scope, testing and delivery conditions.
GradeSets the chemistry, properties and grade-specific requirements inside that specification.
Service and design basisTemperature, pressure, fluid, corrosion, welding and code rules constrain final selection.
Material selection

Distinguish metallurgical groups from service-based classifications

Carbon Steel, Alloy Steel and Stainless Steel are three principal metallurgical groups used for industrial pipe and tube selection. Chrome-Moly Steel is a subgroup of alloy steels. By contrast, high-temperature and low-temperature steel describe service-based selection categories rather than separate chemical families.

Steel groups

Carbon SteelThe industrial baseline group for many pipe and tube products. Alloy SteelSteels deliberately alloyed and heat treated to obtain defined properties for specific service conditions. Chrome-Moly SteelAn important alloy-steel group for elevated-temperature service, including grades such as P11, P22 and P91 with creep, welding and PWHT considerations. Stainless SteelMetallurgically a high-alloy steel, but treated in industry as a distinct corrosion-resistant steel group.

Service-based selection

High-Temperature SteelSelection guidance for elevated-temperature service based on temperature, stress, creep, oxidation, corrosion and fabrication. Low-Temperature SteelSelection guidance for low-temperature service with emphasis on toughness, impact testing and temperature limits.
Reading example

Where does the grade sit in a product description?

DownloadableMANIK TRADING
Download table
PDFOpen in new tabExcelWork with data
Product specificationExample gradeMaterial familyTechnical note
ASTM A106Grade B / CCarbon steelSelection also depends on temperature, pressure, fabrication and delivery condition
ASTM A333Grade 6Carbon / low-alloy low-temperature steelToughness, impact temperature and thickness must be reviewed with the grade
ASTM A335P11 / P22 / P91Ferritic alloy steelHeat treatment, elevated-temperature behavior and welding control are decisive
ASTM A213T22 / T91 / TP316Ferritic alloy or stainless steelThe grade prefix, metallurgical family and product scope must be read carefully
Selection sequence

From service conditions to a material specification

Material selection starts with service conditions, but steel family is only one part of the technical definition. Product form, product specification, grade, delivery condition and testing should be identified separately and read together.

Service conditionsPressure, design temperature, fluid, corrosion, thermal cycling and expected life define the service basis.
Product formPipe, tube, seamless, welded and special product forms can be governed by different product specifications.
Steel family and product specificationA family name alone is insufficient; the product specification must match the product form, manufacturing route and intended technical service.
Grade, delivery condition and testsHeat treatment, impact testing, nondestructive testing (NDT) and other product tests are separate parts of the technical definition.
Key questions

Frequently asked questions

Is alloy steel the same as chrome-moly steel?

Chrome-moly is an important alloy-steel family, but not every alloy steel is a chrome-moly steel.

Is a grade designation sufficient without its product specification?

No. The grade designation must be evaluated together with the product specification, edition, product form and delivery condition.

Does choosing stainless steel automatically solve corrosion?

No. Fluid chemistry, chlorides, temperature, stress, fabrication, welding and the operating environment still govern suitability.

Technical sources

Official editions and pages checked

ASTM Steel StandardsASTM
ASTM A106/A106M-26 — Seamless Carbon Steel PipeASTM
ASTM A333/A333M — Low-Temperature Steel PipeASTM
ASTM A335/A335M-26 — Seamless Ferritic Alloy-Steel PipeASTM
ASTM A213/A213M-25 — Alloy and Stainless Steel TubesASTM

Check the cited edition, scope and supplementary requirements directly against the official source and the technical reference being used.

Related Pages
Material Selection GuideASTM A106ASTM A333ASTM A335ASTM A213