آزمون هیدرواستاتیک لوله و تیوب
آزمون هیدرواستاتیک محصول برای بررسی نشتی و رفتار فشاری لوله در شرایط آزمون انجام میشود؛ این آزمون عمر طراحی یا همه حالتهای خرابی را اثبات نمیکند. فشار و مدت نگهداری باید از استاندارد محصول یا مرجع فنی قابلاعمال گرفته شوند. رابطه تنش حلقوی فقط اثر هندسی فشار، قطر و ضخامت را توضیح میدهد و جایگزین روش تعیین فشار آزمون در مرجع فنی محصول نیست.
هدف آزمون هیدرواستاتیک در کارخانه
آزمون هیدرواستاتیک محصول، لوله را با سیالی تقریباً تراکمناپذیر در فشار و مدت مشخص تحت بار قرار میدهد تا یکپارچگی فشاری و نبود نشتی آشکار در شرایط آزمون بررسی شود. فشار و مدت آزمون از مرجع فنی حاکم گرفته میشوند و نباید از یک درصد عمومی تنش تسلیم حدس زده شوند.
پارامترهای ثبتشونده در آزمون هیدرواستاتیک
فشار اعمالشده، مدت نگهداری، سیال و دما، شناسه محصول و نتیجه باید همراه شرایط واقعی آزمون ثبت شوند؛ این دادهها مبنای تفسیر فنی نتیجهاند.
دانلود جدول
| پارامتر | واحد/نمونه | کنترل |
|---|---|---|
| فشار آزمون | MPa، bar یا psi | مبنای کنترل فنی و دقت فشارسنج |
| زمان نگهداری | s یا min | زمان در فشار تثبیتشده |
| سیال و دما | آب و °C | هواگیری، ایمنی و اثر دما |
| شناسه محصول | Heat/lot/pipe number | ردیابی هر شاخه |
| نتیجه | وجود یا نبود نشتی و نتیجه ارزیابی | محل نشتی و در صورت نیاز تعمیر و آزمون مجدد |
برای تفسیر نتیجه، وضعیت تجهیزات اندازهگیری و کالیبراسیون و مرجع آزمون نیز باید معلوم باشند. صرف ثبت «آزمون هیدرواستاتیک انجام شده است» بدون این اطلاعات دامنه و نتیجه آزمون را روشن نمیکند. فشار بالاتر نیز بهتنهایی نشانه کیفیت بیشتر نیست و آزمون هیدرواستاتیک با روشهای NDT هدف و سازوکار متفاوتی دارد.
تفاوت آزمون محصول و آزمون سیستم
دو آزمون هدف و مرز متفاوت دارند. نتیجه آزمون هیدرواستاتیک با فشار، مدت نگهداری و مرجع فنی آزمون تفسیر میشود.
دانلود جدول
| موضوع | آزمون محصول کارخانه | آزمون سیستم پس از نصب |
|---|---|---|
| مرز | یک شاخه لوله/تیوب | پایپینگ، joints و تجهیزات در محدوده |
| مرجع | استاندارد محصول | کد طراحی/ساخت سیستم |
| هدف | نشتی و انطباق محصول | استحکام/نشتی assembly نصبشده |
| فشار | طبق فرمول/حد محصول | طبق کد با ملاحظات اجزا |
| جایگزینی | جای آزمون سیستم را نمیگیرد | جای اطلاعات شناسایی و ردیابی محصول را نمیگیرد |
محدودیت آزمون فشار
نتیجه موفق آزمون هیدرواستاتیک همه ترکهای کوچک، لامینیشنها یا ناپیوستگیهای جهتدار را رد نمیکند و جای روشهای NDT مربوط را نمیگیرد. همچنین آزمون محصول کارخانه با آزمون فشار یک سامانه نصبشده از نظر مرجع، مرز آزمون، مونتاژ و شرایط اعمال فشار متفاوت است.
محاسبه تنش حلقوی ناشی از فشار داخلی
برای مقایسه اثر فشار داخلی در تقریب دیوارهنازک از σh = P(D − t)/(2t) استفاده میشود. در این رابطه σh تنش حلقوی، P فشار داخلی، D قطر خارجی و t ضخامت دیواره است. P و σh باید واحد سازگار داشته باشند و D و t نیز در یک واحد طول وارد شوند.
جدول زیر هفت مثال از اثر همزمان فشار، قطر خارجی و ضخامت را نشان میدهد. این رابطه فشار مجاز آزمون را تعیین نمیکند و جای فرمول و محدودیتهای استاندارد، کد یا مشخصات فنی حاکم، تلرانس ضخامت یا ارزیابی تنش واقعی را نمیگیرد.
| نمونه | P (MPa) | D (mm) | t (mm) | σh (MPa) |
|---|---|---|---|---|
| A | 10 | 60.3 | 3.91 | 72.1 |
| B | 15 | 114.3 | 6.02 | 134.9 |
| C | 20 | 168.3 | 7.11 | 226.7 |
| D | 12 | 219.1 | 8.18 | 154.7 |
| E | 18 | 323.9 | 9.53 | 296.9 |
| F | 10 | 406.4 | 12.7 | 155 |
| G | 25 | 508 | 20.6 | 295.8 |
سؤالات متداول
آزمون هیدرواستاتیک چه چیزی را بررسی میکند؟
در این آزمون، محصول با سیال تحت فشار قرار میگیرد تا رفتار مرز فشاری و وجود نشتی قابل مشاهده در شرایط آزمون بررسی شود.
فشار و زمان نگهداری آزمون چگونه تفسیر میشوند؟
این مقادیر باید از استاندارد یا مشخصات فنی حاکم بر همان محصول و روش آزمون خوانده شوند و مقدار عمومی واحدی برای همه محصولات ندارند.
آیا قبولی در آزمون هیدرواستاتیک همه انواع عیب را رد میکند؟
خیر. آزمون هیدرواستاتیک هدف مشخصی دارد و جایگزین روشهای ابعادی، مکانیکی یا غیرمخرب برای سایر ویژگیها و ناپیوستگیها نیست.
استانداردها و صفحات رسمی بررسیشده
ویرایش استاندارد، گرید، ابعاد و شرایط فنی کاربرد باید از استاندارد، کد یا مشخصات فنی مورد استناد بررسی شوند.
برای مشاهده مشخصات محصولات و منابع فنی مرتبط، از صفحات تخصصی سایت استفاده کنید.
تماس با ما