ASME B36.10M؛ ابعاد لوله فولادی جوشی و بدون درز

سایز نامی لوله (NPS)، قطر خارجی (OD)، رده ضخامت (Schedule) و ضخامت واقعی ویرایش بررسی‌شده: ۲۰۲۲

استاندارد ASME B36.10M ابعاد لوله‌های فولادی جوشی و بدون درز را بر پایه سایز نامی لوله (NPS)، قطر خارجی و ضخامت اسمی مشخص می‌کند. جنس و گرید فولاد، فشار طراحی و الزامات ساخت از استاندارد محصول، کد طراحی و مشخصات پروژه تعیین می‌شوند.

دامنه رسمی

دامنه استاندارد ASME B36.10M

«استانداردسازی ابعاد لوله فولادی کارشده (Wrought)، جوشی و بدون درز»

ASME B36.10M — 2022، توضیح رسمی

لوله (Pipe) در برابر تیوب (Tube)

در لوله (Pipe)، سایز نامی و OD واقعی الزاماً برابر نیستند؛ در تیوب (Tube) معمولاً OD مستقیماً اعلام می‌شود.

NPS و DN

دو سیستم نام‌گذاری اسمی‌اند و برای اتصال مشترک استفاده می‌شوند؛ هیچ‌کدام اندازه‌گیری مستقیم قطر نیست.

Outside Diameter

برای هر سایز نامی لوله (NPS) ثابت است و با تغییر رده ضخامت (Schedule) در همان سایز تغییر نمی‌کند.

Wall Thickness

با رده ضخامت (Schedule) و سایز تغییر می‌کند و باید از خانه دقیق جدول خوانده شود.

Nominal Mass

جرم تئوری بر اساس ابعاد اسمی و چگالی مرجع است و جایگزین وزن تحویلی یا تلرانس محصول نیست.

ابعاد منتخب

نمونه قطر خارجی (OD) و ضخامت در رده‌های رایج (Schedule)

نسخه قابل دانلودMANIK TRADING

دانلود جدول

NPS	OD	SCH 40	SCH 80	SCH 160
1/2	21.34 mm	2.77 mm	3.73 mm	4.78 mm
1	33.40 mm	3.38 mm	4.55 mm	6.35 mm
2	60.32 mm	3.91 mm	5.54 mm	8.74 mm
4	114.30 mm	6.02 mm	8.56 mm	13.49 mm
6	168.28 mm	7.11 mm	10.97 mm	18.26 mm
8	219.08 mm	8.18 mm	12.70 mm	23.01 mm

جدول تحلیلی منتخب بر اساس ASME B36.10-2022؛ برای کاربرد مهندسی، ردیف کامل سایز و ویرایش حاکم استاندارد مبناست.

ویرایش ۲۰۲۲

تغییرات مهم ASME B36.10-2022

ویرایش ۲۰۲۲ فقط یک بازچاپ عددی نیست. ASME در این ویرایش قواعد گردکردن قطر خارجی در سیستم SI را تغییر داد، مقادیر محاسبه‌شده جرم اسمی انتهای ساده را در جدول 2-1 به‌روزرسانی کرد و برای برخی سایزهای استاندارد از NPS 8 تا NPS 28 (DN 200 تا DN 700) ضخامت‌های اسمی جدید افزود.

دامنه جدول ابعادیجدول 2-1 از NPS 1/8 (DN 6) تا NPS 80 (DN 2000) امتداد دارد؛ وجود یک ردیف در جدول به معنی قابلیت تولید همه روش‌های ساخت برای آن ابعاد نیست.

جرم انتهای سادهمقادیر وزن/جرم جدول، مقادیر اسمی محاسبه‌شده‌اند و باید از وزن واقعی محموله و تلرانس‌های استاندارد محصول تفکیک شوند.

ضخامت‌های جدیددر ویرایش ۲۰۲۲ برای بعضی سایزهای NPS 8 تا NPS 28 ضخامت‌های اسمی جدید به جدول اضافه شده است.

تأیید ویرایشASME B36.10-2022 در ۱۸ فوریه ۲۰۲۲ به‌عنوان American National Standard توسط ANSI تأیید شد.

منبع فنی این جمع‌بندی: ASME B36.10-2022، Foreword و Table 2-1. برای طراحی یا سفارش، متن کامل ویرایش حاکم پروژه مبناست.

رده ضخامت (Schedule) و نام‌های قدیمی

STD، XS و XXS همیشه مترادف کامل نیستند

شماره رده ضخامت (Schedule Number)

شاخص نام‌گذاری ضخامت است، نه فشار مجاز ثابت. یک رده ضخامت (Schedule) در سایزهای مختلف ضخامت متفاوت دارد.

STD

در بخشی از محدوده سایز با SCH 40 هم‌ضخامت است، اما این تطابق در تمام سایزها ادامه ندارد.

در بخشی از محدوده با SCH 80 هم‌ضخامت است، ولی در سایزهای بزرگ اختلاف ایجاد می‌شود.

XXS

نام ضخامت سنگین تاریخی است و نباید بدون مراجعه به جدول با SCH 160 برابر فرض شود.

تعریف ابعادی

در تعریف ابعادی محصول، درج سایز نامی لوله (NPS) همراه با رده ضخامت (Schedule) یا ضخامت عددی، ابهام را کاهش می‌دهد. برای اقلام حساس می‌توان ضخامت دیواره (WT) را نیز به‌صورت عددی ذکر کرد.

حدود تطابق در ویرایش ۲۰۲۲: STD = Schedule 40 تا NPS 10 (DN 250) است و در سایزهای بزرگ‌تر STD ضخامت 9.53 mm دارد. XS = Schedule 80 تا NPS 8 (DN 200) است و در سایزهای بزرگ‌تر XS ضخامت 12.70 mm دارد. این قواعد، نام‌گذاری ابعادی‌اند و فشار مجاز سیستم را تعیین نمی‌کنند.

مثال محاسباتی

محاسبه تقریبی قطر داخلی لوله

لوله NPS 4 رده 40، مطابق ASME B36.10M، دارای قطر خارجی 114.30 mm و ضخامت اسمی دیواره 6.02 mm است.

ID ≈ OD − 2 × WT

بنابراین قطر داخلی تقریبی لوله برابر است با ID ≈ 114.30 - (2 × 6.02) = 102.26 mm. این مقدار بر پایه ابعاد اسمی محاسبه شده و تلرانس ساخت یا بیضوی‌بودن لوله را در نظر نمی‌گیرد.

مرز استاندارد

دامنه کاربرد ASME B36.10M

نسخه قابل دانلودMANIK TRADING

دانلود جدول

موضوع	مرجع مناسب
گرید، ترکیب و خواص مکانیکی	استاندارد محصول مانند ASTM A106، A53، A333 یا A335
فشار و دمای مجاز سیستم	کد طراحی مانند ASME B31.1 یا B31.3 و تنش مجاز طراحی (Allowable Stress)
تلرانس تولید و آزمون محصول	استاندارد محصول و الزامات عمومی مرتبط
خوردگی مجاز و عمر طراحی (Design Life)	مطالعه خوردگی (Corrosion Study)، کلاس پایپینگ (Piping Class) و مبانی طراحی (Design Basis)
فلنج و فیتینگ	استانداردهای ASME B16 و مشخصات پروژه

تلرانس‌های ابعادی: ASME B36.10-2022 تصریح می‌کند که تغییرات مجاز ابعاد به روش ساخت و مشخصات فنی محصول وابسته‌اند؛ بنابراین تلرانس OD یا WT باید از استاندارد محصول مربوط، مانند ASTM A106 یا ASTM A53، کنترل شود و از جدول B36.10 به همه محصولات تعمیم داده نشود.

مقایسه

B36.10M و B36.19M

نسخه قابل دانلودMANIK TRADING

دانلود جدول

موضوع	B36.10M	B36.19M
محصول غالب	لوله فولادی کربنی و آلیاژی کارشده (Wrought)	لوله فولادی زنگ‌نزن کارشده (Wrought)
رده‌های ضخامت شاخص (Schedules)	10، 20، 30، 40، 60، 80، 100، 120، 140، 160 و نام‌های STD/XS/XXS	5S، 10S، 40S و 80S
استاندارد محصول نمونه	A106، A53، A333، A335	A312، A358، A409
انتخاب	بر اساس جنس و گرید فولاد، کد، فشار/دما و خوردگی	بر اساس گرید فولاد زنگ‌نزن، کد طراحی و ضخامت موردنیاز

پسوند S بخشی از نام رده ضخامت (Schedule) در B36.19M است و نباید حذف شود.

تعریف کامل ابعادی: ASTM A106 Gr.B, SMLS, NPS 4, SCH 40, ASME B36.10M؛ فقط «۴ اینچ رده ۴۰» برای کنترل کامل کافی نیست.

منابع فنی

ویرایش‌های رسمی بررسی‌شده

ASME B36.10M — 2022ASME

ASME B36.10-2022 Table of ContentsASME

جدول رده ضخامت NIKTRD (NIKTRD Schedule Table)MANIK TRADING

محاسبه و تطبیق نهایی باید بر جدول کامل ASME B36.10M-2022 و استاندارد محصول مربوط متکی باشد.

ASME B36.10M wrought steel pipe dimensions

NPS, OD, schedule and actual wall Edition checked: 2022

ASME B36.10M standardizes the dimensional language of welded and seamless wrought steel pipe. It maps each NPS to a fixed outside diameter and orderable nominal walls; it does not by itself define material grade, allowable system pressure or manufacturing route.

Official scope

What does B36.10M standardize?

“standardization of dimensions of welded and seamless wrought steel pipe”

ASME B36.10M — 2022 official description

Pipe versus tube

Pipe uses nominal size and actual OD that are not necessarily equal; tube is commonly ordered by actual OD.

NPS and DN

Nominal naming systems used for component compatibility, not direct diameter measurements.

Outside diameter

Fixed for each NPS and normally unchanged when schedule changes within that NPS.

Wall thickness

Changes with schedule and size and must be read from the exact table cell.

Nominal mass

Theoretical mass from nominal dimensions and reference density, not delivered mass or product tolerance.

Selected dimensions

Representative OD and wall data

DownloadableMANIK TRADING

Download table

NPS	OD	SCH 40	SCH 80	SCH 160
1/2	21.34 mm	2.77 mm	3.73 mm	4.78 mm
1	33.40 mm	3.38 mm	4.55 mm	6.35 mm
2	60.32 mm	3.91 mm	5.54 mm	8.74 mm
4	114.30 mm	6.02 mm	8.56 mm	13.49 mm
6	168.28 mm	7.11 mm	10.97 mm	18.26 mm
8	219.08 mm	8.18 mm	12.70 mm	23.01 mm

MANIK TRADING selected analytical table based on ASME B36.10-2022; verify the full governing size row for technical application.

2022 edition

Key changes in ASME B36.10-2022

The 2022 edition was more than a numerical reprint. ASME revised SI outside-diameter rounding rules, updated calculated plain-end mass listings in Table 2-1, and added new nominal wall thicknesses for selected standard sizes from NPS 8 to NPS 28 (DN 200 to DN 700).

Dimensional table rangeTable 2-1 extends from NPS 1/8 (DN 6) through NPS 80 (DN 2000); inclusion in the dimensional table does not mean every manufacturing route can produce every listed size and wall.

Plain-end massTabulated weight/mass values are calculated nominal values and are distinct from delivered shipment mass and product-specification tolerances.

New wall entriesThe 2022 edition added nominal wall thicknesses for selected sizes from NPS 8 through NPS 28.

ApprovalASME B36.10-2022 was approved as an American National Standard by ANSI on February 18, 2022.

Technical basis: ASME B36.10-2022 Foreword and Table 2-1. The complete governing edition remains controlling for design and procurement.

Schedules and legacy names

STD, XS and XXS are not universal synonyms

Schedule number

A wall-thickness designation, not a fixed allowable pressure. The same schedule has different wall by NPS.

STD

Matches SCH 40 over part of the size range, but not across all sizes.

Matches SCH 80 over part of the size range, then diverges at larger sizes.

XXS

A historical heavy-wall designation and must not be assumed equal to SCH 160.

Dimensional definition

NPS together with Schedule or numerical wall defines the dimensional designation; numerical WT removes ambiguity for critical items.

2022 equivalence limits: STD = Schedule 40 through NPS 10 (DN 250); above that range STD has a 9.53 mm wall. XS = Schedule 80 through NPS 8 (DN 200); above that range XS has a 12.70 mm wall. These are dimensional designations, not allowable-pressure ratings.

Worked example

Approximate inside-diameter calculation

For NPS 4, Schedule 40 pipe, ASME B36.10M gives an outside diameter of 114.30 mm and a nominal wall thickness of 6.02 mm.

ID ≈ OD − 2 × WT

The approximate inside diameter is therefore ID ≈ 114.30 − (2 × 6.02) = 102.26 mm. This nominal calculation does not include manufacturing tolerance or ovality.

Standard boundary

What B36.10M does not specify

DownloadableMANIK TRADING

Download table

Question	Appropriate source
Grade, chemistry and mechanical properties	Product specification such as ASTM A106, A53, A333 or A335
Allowable system pressure and temperature	Design code such as ASME B31.1 or B31.3 plus allowable stress
Product tolerances and testing	Product specification and applicable general requirements
Corrosion allowance and design life	Corrosion study, piping class and design basis
Flanges and fittings	ASME B16 standards and project specification

Dimensional tolerances: ASME B36.10-2022 states that permissible dimensional variations depend on the manufacturing method and applicable product specification. OD or WT tolerance therefore belongs to the product specification, such as ASTM A106 or ASTM A53, rather than being generalized from the B36.10 dimensional table.

Comparison

B36.10M versus B36.19M

DownloadableMANIK TRADING

Download table

Topic	B36.10M	B36.19M
Typical product	Wrought carbon and alloy steel pipe	Wrought stainless steel pipe
Key schedules	10, 20, 30, 40, 60, 80, 100, 120, 140, 160 plus STD/XS/XXS	5S, 10S, 40S and 80S
Example product specifications	A106, A53, A333, A335	A312, A358, A409
Selection basis	Material, code, pressure/temperature and corrosion	Stainless material, code and required wall

The S suffix is part of the B36.19M schedule designation.

Complete dimensional definition ASTM A106 Gr.B, SMLS, NPS 4, SCH 40, ASME B36.10M; “4-inch schedule 40” alone is not a complete quality description.

Technical sources

Official editions checked

ASME B36.10M — 2022ASME

ASME B36.10-2022 Table of ContentsASME

NIKTRD Schedule TableMANIK TRADING

Final calculation and verification rely on the complete licensed ASME B36.10M-2022 table and the applicable product specification.